Zwrot opłaty skarbowej za wniosek o pobyt czasowy — komu i kiedy przysługuje w 2026 roku

Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy kosztuje. Opłata skarbowa za jego udzielenie wynosi od 85 zł do 440 zł w zależności od rodzaju zezwolenia, zmiana zezwolenia na pobyt czasowy i pracę — 220 zł, a zezwolenie na pobyt stały i zezwolenie rezydenta długoterminowego UE — po 640 zł. Dla wielu osób to realna kwota. Pytanie, które wraca w naszej kancelarii najczęściej, brzmi: skoro nie dostałem zezwolenia, to czy dostanę z powrotem pieniądze?

Do niedawna odpowiedź w większości przypadków brzmiała „tak". Od 5 marca 2026 r. jest inaczej — i właśnie ta zmiana zaskakuje najwięcej osób. Poniżej tłumaczymy, jak nowe przepisy mają się do ogólnej zasady zwrotu opłaty skarbowej: co się zmieniło, a co pozostało po staremu.

1. Zasada ogólna: kiedy opłata skarbowa podlega zwrotowi

Punktem wyjścia jest art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej. Przepis ten wskazuje dwie sytuacje, w których zapłacona opłata wraca do kieszeni wnioskodawcy:

Do sprawy pobytowej pasuje punkt drugi: opłatę wnosi się za udzielenie zezwolenia. Jeżeli zezwolenia ostatecznie nie udzielono, ekwiwalent za opłatę nie powstał — więc opłata co do zasady wraca.

Do tego dochodzą dwie reguły techniczne, które trzeba znać:

• Zwrot następuje wyłącznie na wniosek (art. 9 ust. 2). Żaden urząd nie odda pieniędzy z urzędu, samoczynnie. Kto nie złoży wniosku, nie dostanie nic.
• Pięć lat i koniec (art. 9 ust. 3). Opłata nie podlega zwrotowi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym dokonano zapłaty.

2. Wyjątek od 5 marca 2026 r. — odmowa i umorzenie

5 marca 2026 r. weszły w życie zmiany w ustawie o cudzoziemcach, wprowadzone tzw. ustawą wygaszającą — ustawą z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203).

Nowe przepisy — art. 77d, art. 87a, art. 113c, art. 120c, art. 207b i art. 223a ustawy o cudzoziemcach — ustanawiają wyjątki od opisanej wyżej reguły z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. Ich skutek jest prosty i dotkliwy: uiszczona opłata skarbowa nie podlega już zwrotowi na wniosek cudzoziemca, gdy w sprawie zapadnie:

• decyzja załatwiająca wniosek odmownie, albo
• decyzja umarzająca postępowanie.

Wyjątki stosuje się bez względu na obywatelstwo wnioskodawcy ani na to, czy jest bezpaństwowcem. Mimo że zmianę wprowadzono ustawą dotyczącą pomocy obywatelom Ukrainy, jej skutek jest powszechny.

3. Jakich wniosków dotyczy nowa reguła

Zgodnie z komunikatem Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyłączenie zwrotu obejmuje opłaty skarbowe za:

• udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy — stawki od 85 zł do 440 zł, zależnie od rodzaju zezwolenia,
• zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę — 220 zł,
• udzielenie zezwolenia na pobyt stały — 640 zł,
• udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE — 640 zł,
• przedłużenie wizy Schengen (równowartość 30 euro) lub wizy krajowej (406 zł),
• wydanie wizy Schengen na granicy przez komendanta placówki Straży Granicznej (równowartość od 40 do 160 euro).

4. Kiedy zwrot nadal przysługuje

Nowy wyjątek nie skasował całej instytucji zwrotu. Jest wąski: dotyczy dwóch konkretnych sposobów zakończenia sprawy. Poza nimi art. 9 ustawy o opłacie skarbowej działa tak jak wcześniej. W praktyce zwrotu warto szukać, gdy:

• wniosek złożono przed 5 marca 2026 r. — bez względu na to, kiedy zapadła decyzja;
• sprawa nie kończy się ani decyzją odmowną, ani umorzeniem — nowe przepisy mówią wyłącznie o tych dwóch rozstrzygnięciach;
• zapłacono opłatę nienależną, w zawyżonej wysokości albo na rachunek niewłaściwego urzędu — to jednak tryb nadpłaty, opisany w punkcie 5.

5. Nadpłata to co innego niż zwrot

Te dwa tryby bywają mylone, a prowadzą do różnych wniosków i różnych podstaw prawnych:

Jeżeli więc pomyliłeś rachunek albo wpłaciłeś kwotę wyższą niż stawka, nie rezygnuj z odzyskania pieniędzy tylko dlatego, że usłyszałeś o wyłączeniu zwrotu po odmowie. To dwie różne sprawy.

6. Jak odzyskać opłatę krok po kroku

Rozstrzygnięcie wniosku o zwrot należy do organu podatkowego. Jeżeli nie zgadzasz się z jego stanowiskiem, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, za pośrednictwem urzędu, który wydał rozstrzygnięcie — w terminie 14 dni od jego doręczenia.

7. Co to znaczy dla Ciebie w praktyce

Zmiana z marca 2026 r. przesuwa ciężar ryzyka na wnioskodawcę. Wcześniej złożenie wniosku „na próbę" kosztowało czas i nerwy, ale opłatę można było odzyskać. Dziś, jeśli sprawa skończy się odmową, opłata zostaje w budżecie — nawet gdy odmowa wynika z powodów, których cudzoziemiec nie mógł przewidzieć.

Praktyczny wniosek jest jeden: przesłanki zezwolenia i komplet dokumentów warto ocenić zanim wniosek trafi do urzędu, a nie po pierwszym wezwaniu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji granicznych — utraty pracy w trakcie postępowania, zmiany pracodawcy, wątpliwości co do stabilnego źródła dochodu czy ubezpieczenia. To one najczęściej kończą się odmową albo umorzeniem.

Jeżeli już masz decyzję w ręku, sprawdź dwie rzeczy w tej kolejności: datę złożenia wniosku i rodzaj rozstrzygnięcia. Od tego zależy, czy w Twojej sprawie w ogóle jest o co się ubiegać.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy po odmowie pobytu czasowego odzyskam opłatę skarbową?

Jeżeli wniosek złożono 5 marca 2026 r. lub później — nie. Nowe przepisy ustawy o cudzoziemcach wyłączają zwrot opłaty skarbowej, gdy zapadnie decyzja odmowna albo decyzja umarzająca postępowanie. Przy wnioskach złożonych przed tą datą obowiązują dotychczasowe zasady, czyli zwrot na wniosek na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej.

Czy wycofanie wniosku pozwala odzyskać opłatę skarbową?

Przy wnioskach złożonych od 5 marca 2026 r. co do zasady nie. Wycofanie wniosku prowadzi do umorzenia postępowania, a decyzja umarzająca należy do sytuacji, w których nowe przepisy wyłączają zwrot. Przed tą datą wycofanie było typową drogą do odzyskania opłaty.

W jakim terminie trzeba złożyć wniosek o zwrot opłaty skarbowej?

Opłata skarbowa nie podlega zwrotowi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym ją zapłacono. To termin zawity — po jego upływie zwrot nie jest możliwy niezależnie od powodów.

Gdzie składa się wniosek o zwrot opłaty skarbowej?

Do organu podatkowego właściwego w sprawach opłaty skarbowej, czyli do urzędu gminy lub miasta, na którego rachunek wpłacono pieniądze. Nie do wojewody, który prowadzi sprawę pobytową. Jeżeli wniosek trafi do urzędu wojewódzkiego, zostaje przekazany według właściwości.

Czy opłata za wydanie karty pobytu też przepada?

Opłata za wydanie karty pobytu jest odrębną opłatą, uregulowaną w ustawie o cudzoziemcach, a nie opłatą skarbową. Reguła zwrotu z art. 9 ustawy o opłacie skarbowej i opisany tu wyjątek jej nie obejmują. Zasady jej rozliczenia należy sprawdzić w urzędzie prowadzącym sprawę.

Zapłaciłem za dużo albo na niewłaściwe konto. Co wtedy?

To nie jest sprawa zwrotu z art. 9, tylko nadpłaty. Składa się wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty skarbowej. Nowy wyjątek dotyczący odmowy i umorzenia nie ma tu zastosowania, bo nadpłata to opłata nienależna albo zapłacona w zawyżonej wysokości.