Zdarza się, że pracodawca przestaje wypłacać pensję, rażąco łamie przepisy BHP albo w inny poważny sposób narusza prawa pracownika. W takich sytuacjach Kodeks pracy pozwala odejść z pracy natychmiast — bez okresu wypowiedzenia — i domagać się odszkodowania. Poniżej wyjaśniamy, kiedy i na jakich zasadach jest to możliwe.
1. Kiedy pracownik może odejść bez wypowiedzenia
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 Kodeksu pracy). W praktyce chodzi przede wszystkim o uporczywe niewypłacanie wynagrodzenia, istotne opóźnienia w wypłacie, poważne naruszenia zasad bezpieczeństwa i higieny pracy albo inne szczególnie rażące naruszenia praw pracowniczych.
2. Jakie odszkodowanie przysługuje pracownikowi
Jeżeli rozwiązanie umowy w trybie art. 55 k.p. było uzasadnione, pracownik może żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przy umowach zawartych na czas nieokreślony i określony odszkodowanie odpowiada wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowę zawarto na czas określony krótszy — za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia. Oznacza to, że odejście z dnia na dzień nie musi oznaczać utraty pieniędzy, które odpowiadałyby zwykłemu okresowi wypowiedzenia.
3. O czym pamiętać przed złożeniem pisma
Oświadczenie o rozwiązaniu umowy powinno zostać złożone na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie. Warto zachować kopię dokumentu oraz zebrać dowody potwierdzające naruszenia po stronie pracodawcy.
- korespondencja z pracodawcą (e-maile, wiadomości, wezwania do zapłaty),
- potwierdzenia przelewów i paski wynagrodzeń pokazujące brak lub opóźnienia wypłat,
- notatki dotyczące warunków pracy, zgłoszenia dotyczące BHP, dokumentacja stanu stanowiska.
4. Uwaga: pracodawca także może się bronić
Jeżeli pracownik bezzasadnie powoła się na art. 55 k.p., pracodawca może dochodzić własnego odszkodowania. Dlatego przed podjęciem decyzji warto rzetelnie sprawdzić, czy naruszenia rzeczywiście mają charakter ciężki i czy da się je udowodnić. Ocena, czy naruszenie jest „ciężkie", bywa sporna — w razie wątpliwości bezpieczniej skonsultować sprawę z prawnikiem przed złożeniem oświadczenia.
Nie masz pewności, czy Twoja sytuacja uzasadnia odejście?
Sprawdzimy Twoją umowę, ocenimy ryzyko i pomożemy przygotować oświadczenie o rozwiązaniu umowy — tak, by chronić Twoje prawa i, jeśli jesteś cudzoziemcem, Twój status pobytowy.
Umów bezpłatną konsultacjęNota prawna: artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: lipiec 2026 (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, art. 55). Każda sprawa jest inna — przed podjęciem decyzji skonsultuj się z prawnikiem. Administrator danych: Dariusz Włodarczyk Kancelaria TRC.
Źródła: Kodeks pracy — art. 55 (rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy) oraz art. 52 § 2 (termin); Państwowa Inspekcja Pracy — pip.gov.pl (wyjaśnienia dotyczące rozwiązania umowy bez wypowiedzenia). Powyższe omówienie ma charakter własny; przytoczone przepisy warto zweryfikować w aktualnym tekście ustawy przed podjęciem działań.