Co zrobić po otrzymaniu protokołu kontroli PIP

Po protokole zaczyna się najkrótszy i najbardziej kosztowny odcinek całej sprawy — wszystkie terminy liczy się w dniach. Poniżej kolejność czynności z podstawą prawną każdego terminu, w porządku, w jakim realnie występują.

1. Krok 1: zastrzeżenia — 7 dni

Pierwszy termin to 7 dni od dnia przedstawienia protokołu na zgłoszenie na piśmie umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych (art. 31 ust. 10 ustawy o PIP). To jedyny moment, w którym można korygować stan faktyczny bez ponoszenia kosztów sądowych.

W zastrzeżeniach wskazuje się konkretne ustalenie, dowód, który mu przeczy, i wniosek. Jeżeli protokół zawiera informacje uzyskane w trybie art. 23a ustawy o PIP — wyjaśnienia osób wezwanych przez inny inspektorat — zastrzeżenia powinny odnieść się do nich wprost.

2. Krok 2: rozróżnij środki, które dostałeś

Po kontroli mogą pojawić się różne dokumenty i każdy ma inny reżim. Decyzje inspektora z art. 11 ust. 1 pkt 1–7 i art. 11a ustawy o PIP podlegają odwołaniu do okręgowego inspektora pracy właściwego dla miejsca wykonywania czynności kontrolnych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 34 ust. 5).

Wystąpienie to nie decyzja — zawiera wnioski pokontrolne i ich podstawę prawną (art. 36 ust. 1) i wymaga zawiadomienia organu o terminie i sposobie realizacji wniosków w terminie określonym w wystąpieniu, nie dłuższym niż 30 dni (art. 36 ust. 2). Decyzja okręgowego inspektora pracy stwierdzająca istnienie stosunku pracy (art. 11 ust. 1 pkt 7a) ma zupełnie inną ścieżkę — odwołanie do sądu pracy w terminie miesiąca.

• decyzja inspektora (art. 11 ust. 1 pkt 1–7, art. 11a) — odwołanie do OIP w 7 dni,
• decyzja OIP o stwierdzeniu stosunku pracy (art. 11 ust. 1 pkt 7a) — odwołanie do sądu rejonowego w miesiąc,
• wystąpienie — zawiadomienie o realizacji wniosków w terminie do 30 dni,
• polecenie z art. 11 ust. 2 — termin wykonania określony tak, by ocena nastąpiła w trakcie kontroli.

3. Krok 3: obowiązek poinformowania o realizacji

Podmiot kontrolowany, do którego skierowano decyzję z art. 11 ust. 1 pkt 1–7a lub art. 11a ustawy o PIP, ma obowiązek poinformowania — na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej — odpowiedniego organu Inspekcji o jej realizacji, z upływem terminów określonych w decyzji lub po jej uprawomocnieniu (art. 35 ust. 1).

To obowiązek samodzielny. Wykonanie decyzji bez poinformowania organu jest z jego perspektywy równoznaczne z jej niewykonaniem — i uruchamia dalsze czynności.

4. Krok 4: postępowanie wykroczeniowe

Równolegle może toczyć się postępowanie w sprawie o wykroczenie. Po nowelizacji, w sprawach, w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy, w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł (art. 96 § 1a pkt 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).

Przyjęcie mandatu jest oświadczeniem woli o skutkach procesowych — kończy sprawę i zamyka drogę do kwestionowania winy poza wąskimi przesłankami uchylenia. Jeżeli ustalenia protokołu są sporne, mandatu nie przyjmuje się, a sprawa trafia do sądu na wniosek o ukaranie.