Podatki cudzoziemca · PIT

Nielegalne zatrudnienie a podatek — kto ponosi skutki

Data publikacji: 26 lipca 2026 · Autor: Dariusz Włodarczyk Kancelaria TRC · Czas czytania: ok. 6 min

Przy nielegalnym zatrudnieniu przepisy przenoszą ciężar podatkowy z pracownika na pracodawcę. Wyjaśniamy ten mechanizm, jego granice oraz dlaczego legalizacja jest bezpieczniejsza i tańsza.

1. Kto płaci podatek przy nielegalnym zatrudnieniu

Przepisy przewidują szczególny mechanizm: przychód pracownika z tytułu nielegalnego zatrudnienia może być zwolniony z PIT po stronie pracownika, a ciężar podatkowy oraz dodatkowe skutki przenoszone są na pracodawcę (art. 21 ust. 1 pkt 151 ustawy o PIT wraz z powiązanymi przepisami).

Do weryfikacji: konstrukcja jest złożona i była przedmiotem zmian — dokładny zakres zwolnienia i skutków po stronie pracodawcy potwierdź w aktualnym tekście ustawy.

2. Skutki dla pracodawcy

Poza konsekwencjami podatkowymi pracodawca ponosi ryzyko sankcji z tytułu nielegalnego powierzenia pracy oraz składkowych. Ekonomicznie nielegalne zatrudnienie bywa więc znacznie droższe niż legalizacja.

3. Sytuacja pracownika

Zwolnienie przychodu ma chronić pracownika, ale nie usuwa innych ryzyk — m.in. dla legalności pobytu i przyszłych postępowań. Cudzoziemiec powinien dążyć do legalnej podstawy pracy.

4. Rekomendacja

Rekomendacja: zamiast liczyć na zwolnienia „awaryjne", uporządkuj zatrudnienie od podstaw — właściwe zezwolenie/oświadczenie, zgłoszenia do ZUS i prawidłowy PIT.
Pokaż więcej: dlaczego nielegalne zatrudnienie się nie opłaca
Podatkowe i finansowo-publiczne skutki nielegalnego zatrudnienia analizuje: I. Gęsicka, P. Majka, M. Rydzewska, J. Wantoch-Rekowski, Zatrudnianie cudzoziemców. Problematyka prawa pracy, administracyjnego i finansów publicznych, Wolters Kluwer, Warszawa 2026.

Dlaczego to się nie opłaca

Nielegalne zatrudnienie kumuluje ryzyka: podatkowe (przypisanie przychodu pracodawcy), składkowe (zaległe składki), sankcyjne (grzywna do 50 000 zł) i pobytowe. Suma tych ryzyk zwykle wielokrotnie przewyższa koszt legalizacji.

Masz wątpliwości co do legalności zatrudnienia? Zróbmy audyt

Sprawdzimy podstawę pracy, zgłoszenia i rozliczenia, wskażemy ryzyka podatkowe i składkowe oraz drogę do pełnej legalizacji.

Umów bezpłatną konsultację

Nota prawna: artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny: 2026 (ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o PIT, m.in. art. 21 ust. 1 pkt 151; przepisy o powierzaniu pracy cudzoziemcom).

Źródła: ustawa o PIT, m.in. art. 21 ust. 1 pkt 151; ustawa z dnia 20 marca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 621; podatki.gov.pl. Powyższe omówienie ma charakter własny; przytoczone przepisy warto zweryfikować w aktualnym tekście ustawy przed podjęciem działań.