To kontrola o wąskim przedmiocie, ale szerokim zasięgu podmiotowym — obejmuje także podmioty, które nie są pracodawcami. Po nowelizacji sięga rok wstecz od dnia rozpoczęcia kontroli. Wyjaśniamy zakres, dokumenty i sankcje.
1. Kogo obejmuje kontrola
Zmieniony art. 13 pkt 5 ustawy o PIP stanowi, że kontroli podlegają przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli było wykonywane zlecenie albo są lub w tym okresie były świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi — w zakresie wypłacania takim osobom wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Kontrola wypłacania wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej jest też wprost wymieniona w art. 24 ust. 1 ustawy o PIP jako czynność wykonywana bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy.
2. Wysokość stawki i sposób jej stosowania
Od 1 stycznia 2026 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1242).
Wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie było ono niższe niż minimalna stawka godzinowa. Wynagrodzenie wypłaca się w formie pieniężnej, a przy umowach zawartych na czas dłuższy niż miesiąc — co najmniej raz w miesiącu (ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
3. Ewidencja godzin — dokument, którego najczęściej brakuje
Strony umowy określają w niej sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. W razie braku takiego postanowienia przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada informację o liczbie godzin — w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia (ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
Dokumenty określające sposób potwierdzania liczby godzin oraz same potwierdzenia przechowuje się przez okres 3 lat od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne. To ten okres wyznacza realny horyzont dowodowy w kontroli.
4. Podwójne ryzyko: stawka i kwalifikacja umowy
Naruszenie obowiązku wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej jest wykroczeniem zagrożonym grzywną na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Po nowelizacji, w sprawach, w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ PIP, w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę do 5000 zł (art. 96 § 1a pkt 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).
Drugie ryzyko jest poważniejsze. Sposób rozliczania godzin bywa dowodem podporządkowania co do czasu pracy — jednej z cech stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Kontrola stawki godzinowej może więc doprowadzić do polecenia z art. 11 ust. 2 ustawy o PIP, a przy jego niewykonaniu — do decyzji z art. 11 ust. 1 pkt 7a.
Rozliczasz zleceniobiorców ryczałtem bez ewidencji godzin?
Sprawdzimy zgodność rozliczeń z minimalną stawką godzinową, uzupełnimy sposób potwierdzania liczby godzin i ocenimy, czy konstrukcja umów nie tworzy ryzyka przekwalifikowania na stosunek pracy.
Umów bezpłatną konsultacjęNota prawna: artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: sierpień 2026 (ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz.U. z 2024 r. poz. 1712 ze zm., w brzmieniu nadanym ustawą z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 473). Każda sprawa jest inna — przed podjęciem decyzji skonsultuj się z prawnikiem. Administrator danych: Dariusz Włodarczyk Kancelaria TRC.
Podstawa prawna i źródła: Art. 11 ust. 1 pkt 7a i ust. 2, art. 13 pkt 5, art. 24 ust. 1 oraz art. 34 ust. 2e pkt 4 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1712 ze zm.); art. 22 § 1 Kodeksu pracy; ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242); art. 96 § 1a pkt 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Tekst ustawy nowelizującej: Dziennik Ustaw 2026 poz. 473. Omówienie własne Centrum Obsługi Spraw Cudzoziemców.