Dla pracowników spoza UE o miejscu opłacania składek często decyduje dwustronna umowa. Wyjaśniamy, co regulują takie umowy, jak działa zaświadczenie o ubezpieczeniu i jak sprawdzić, czy dany kraj jest nią objęty.
1. Po co umowy dwustronne
Z częścią państw spoza UE Polska zawarła dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym. Ich cel jest podobny do koordynacji unijnej: uniknięcie podwójnego oskładkowania i sumowanie okresów ubezpieczenia dla celów świadczeń (np. emerytur).
2. Co regulują
Umowy określają m.in. właściwe ustawodawstwo przy pracy i delegowaniu oraz zasady sumowania okresów. Zamiast unijnego A1 stosuje się przewidziane w danej umowie zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu.
3. Jak sprawdzić, czy jest umowa
Wykaz państw umownych i formularzy prowadzi ZUS. Przed delegowaniem lub zatrudnieniem warto sprawdzić, czy dany kraj jest objęty umową i jakie dokumenty są wymagane.
4. Ryzyko podwójnych składek
Pokaż więcej: na czym polega sumowanie okresów ubezpieczenia
Sumowanie okresów
Dla prawa do świadczeń (np. emerytury) umowy pozwalają zsumować okresy ubezpieczenia przebyte w obu państwach. To istotne dla pracowników, którzy część kariery przepracowali za granicą.
Zatrudniasz lub delegujesz pracownika spoza UE?
Sprawdzimy, czy istnieje umowa o zabezpieczeniu społecznym, i ustalimy właściwe składki oraz dokumenty, aby uniknąć podwójnego oskładkowania.
Umów bezpłatną konsultacjęNota prawna: artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: 2026 (dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym zawarte przez RP).
Źródła: dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym; zus.pl — umowy międzynarodowe. Powyższe omówienie ma charakter własny; przytoczone przepisy warto zweryfikować w aktualnym tekście ustawy przed podjęciem działań.